Plastifikacija aluminijuma

Plastifikacija je danas najzastupljeniji način zaštite metala, odnosno aluminijuma. Cijeli proces se odvija u nekoliko faza.
Prvo se vrši odmašćivanje površine aluminijuma potapanjem u natrij-hidroksid. Nakon toga se nanosi tzv. prajmer debljine sloja od 0,5 do 1,5 mikrometara.
 
Ovaj sloj ima dva osnovna zadatka:
– da poveća vezu između aluminijuma i organskog sloja, tj. boje.
– da smanji tzv. filiformnu koroziju
 
Filiformna korozija se javlja uslijed loše pripremljene površine kao naborana površina ili tzv. narandžina kora koja je sklona odvajanju od površine aluminijuma.
U sljedećoj fazi nanosi se pozitivno naelektrisan prah boje. Profili koje plastificiramo su suprotno naelektrisani tako da dolazi do čvrstog prijanjanja praha i površine na koju se nanosi prah.
Ovako naprašeni komadi unose se u specijalne peći koje su zagrijane na temp. od 180-200 C. Uslijed zagrijavanja dolazi do topljenja i polimerizacije molekula praha, pri čemu se formira sloj plastifikacije debljine od 50-70 mikrometara.
Za elemente interijera koriste se boje na bazi epoksida, a za vanjske elemente na bazi poliestera, koji su znatno otporniji na ultraljubičaste zrake.
Izbor tona plastifikacije vrši se po RAL karti. Oštećenja na plastificiranoj površini uspješno se saniraju sprejevima ili prahom rastvorenim u nitro razrjeđivaču.

Eloksaža

Eloksaža je popularni naziva za proces površinske zaštite aluminijuma od korozije. Proces se zasniva na elektrohemijskoj metodi anodne oksidacije. U tom procesu aluminijum se presvlači jednim tankim slojem oksida (debljine oko 1 mikrometar) čime se štiti od daljnje oksidacije. Međutim, ta debljina sloja nije dovoljno debela i estetski nije prihvatljiva, pa se aluminijumski profil podvrgava tretmanu fazne oksidacije u kojem se debljina zaštitnog sloja povećava na 12 do 30 mikrometara. Ovaj proces se obavlja na posebnim postrojenjima u kojima su postavljene kade, jedna do druge, dimenzije 6 x 1 m i dubine 2,5 m. Kade su napunjene hemikalijama koje redoslijedom učestvuju u procesu eloksaže. Između svake kade nalazi se voda za ispiranje. Sistem je opremljen kranovima za manipulisanje na koji su ovješeni profili.
 
Proces eloksaže:
– Mehanička priprema četkanjem profila, uređaji sa kružnim četkama od tankih žica nehrđajućeg čelika.
– Odmašćivanje u deterdžentima na temp. od 65-75 C u trajanju od 10 min.
– Odmašćivanje u mineralnoj sodi na temp. od 40-60 C u trajanju od 5 min.
– Neutralizacija u azotnoj kiselini.
– Anodizacija u sumpornoj kiselini na temp. od 18 C u trajanju od 50 min.
– Bojenje u tečnost za dobijanje nijanse eloksaže – ovaj proces se preskače ukoliko se traži boja eloksaže u prirodnoj boji aluminijuma.
– Zatvaranje pora, silitiranjem – hladno i toplo, oko 3 min.
 
Četkanjem se odstranjuju prirodni oksidi, odmašćivanjem i nagrizanjem otvaraju se pore, a anodizacijom se stvara tanki sloj aluminijeva oksida po konfiguraciji pora. Ukoliko je potrebno bojenje ono se vrši taloženjem nekog metala u dno pore. Završna faza je silitiranje kojom se pore potpuno zatvaraju.
Anodizacija se vrši u elektrolitu koji se sastoji od sumporne kiseline rastvorene u vodi. U ovoj fazi se pusti jednosmjerna struja na aluminijum tako da je aluminijum pozitivna elektroda, a negativna elektroda je neki drugi odgovarajući metal. Zbog prolaza električne struje, sumporna kiselina počinje se razlagati. Kvalitet anodnog sloja zavisi od kvaliteta aluminijuma Al99,5 (legure AlMgSi 0,5., AlMg1, AlMg3) koncentracije elektrolita, temperature i jačine struje. Kontrola ovih parametara se prati kompjuterski i pulsnim ispravljačem. Kada se postigne odgovarajuća debljina sloja, ispravljač se automatski isključuje, a podaci se zapisuju i određen je kvalitet eloksirane šarže. Površinski sloj se pretvara u staklasto kristalnu prevlaku. Preporučena debljina za aluminijumske profile od kojih se izrađuju prozori i vrata je 20 mikrometara, tanji slojevi su nedovoljno otporni na habanje i trošenje, deblji slojevi pucaju kod savijanja profila. Tonovi eloksaže se kreću od prirodne boje aluminijuma do boje bronze i crne. Moguće je bojenje u zlatnim tonovima, ali je ono manje postojano. Posebnim postupcima moguće je dobiti tonove plave, crvene i zelene boje, ali se one rijetko upotrebljavaju zbog visoke cijene. Bojenje se vrši neorganskim pigmentima na bazi kobalta, mangana. Izbor tona eloksaže vrši se po ton karti proizvođača u 6 nijansi. Eloksirani aluminijum je veoma otporan na kiseline, ali je neotporan na lužine. Posebno treba voditi računa da na površini eloksiranog profila ne ostane npr. kreč za bojenje zidova jer su oštećenja neizbježna. Oštećenja eloksaže se izuzetno teško mogu otkloniti, a moguće ih je popraviti posebnim Eloxal sprejevima. Kvalitet eloksiranog sloja se ispituje u ovlaštenim labaratorijama koji izdaju potrebne certifikate i ateste.

Dekorisanje aluminijuma

Dekoracije metala postupkom DECORAL postižu se sublimacijom tinte iz posebne folije, u sloj poliuretanskog plastifikata prethodno nanešenog na materijal u postrojenju za plastificiranje, pridržavajući se svih standarda plastificiranja, po pitanju predpripreme materijala, nanošenja plastifikata i polimerizacije praha. Sublimacija tinte iz folije u plastifikat, izvodi se u peći za dekoraciju, pri temperaturi od 190-200°C. Pritom dekorativna folija mora biti potpuno priljubljena uz materijal, što se postiže vakuumskim isisavanjem zraka između metala i folije. Na taj se način omogućuje istovremeno dekorisanje svih vidljivih površina materijala. Dekorativni uzorci oponašaju različite vrste drveta (hrast, bukva, orah, bor, mahagonij, tikovina itd), kamena (mermer, granit), te različite apstraktne uzorke. Nadgledanja, laboratorijska ispitivanja i stalna kontrola garantuju ne samo vizuelnu uvjerljivost uzoraka, već i maksimalnu otpornost i postojanost na vremenske uticaje i mehanička oštećenja na bilo kojoj ravnoj ili zakrivljenoj površini. U tom smislu DECORAL prah za plastificiranje i folije za dekorisanje raspolažu relevantnim međunarodnim certifikatima (QUALICOAT,GSB,RINA itd). Metalni proizvodi obrađeni na ovaj način, proširuju područje primjene metala sa građevinske bravarije i stolarije na industriju namještaja, predmeta svakodnevne upotrebe i sl, a jedini ograničavajući element postaje vlastita mašta.